Azerbaycan'da Eğitim

Azerbaycan'da Eğitim

Azerbaycan'da eğitimin tüm diğer Türk devlet ve topluluklarına göre çok ileri seviyede olduğu görülür. 1991 istatistiki verilere göre 4.775 okulda 1.503.000 öğrenci okumaktadır. Bugün okul sayısı 5.000′e, öğrenci sayısı 1.600.000′e ulaşmıştır.

Azerbaycan da 6.500 kültür tesisi, 4.605 adet kütüphane, 125 müze, 125 müzik okulu, 43 halk tiyatro salonu, 3.680 kültür evi bulunmaktadır. Okuma yazma oranı %97.5′dür. Bakü-Azerbaycan Devlet Üniversitesi ve buna bağlı Enstitüler bütün bilimsel, teknik, sağlık, sanat kollarını içerir boyutlardadır. Çok sayıda yabancı öğrenci bulunmaktadır türk öğrencilerin sayısı hergeçen gün artmaktadır.
Azerbaycan'da Eğitimin Püf Noktaları
Orta Asya ülkelerindeki üniversiteler, Türkiye'den gelecek öğrencilere kapılarını açtılar. Üniversitelerin ücretleri ise diğer ülkelere göre daha ucuz ve avantajlı.
Sosyal bölümlerde sorun yok; Bir öğrencinin Azerbaycan'da üniversite okuması için ÖSS'den 120 puanı aşması yeterli. Mezun olunduğunda sosyal bölümler için denklik sorunu yok. Tıp ve mühendislik fakülteleri mezunlarının da denkliği sınava girdikten sonra kabul ediliyor. Bu iki bölümdekilerin denkliklerinin kabul edilmesi için görüşmeler de sürüyor.

Azerbaycan'da öğrenciler bir yıl Azerice veya Rusça hazırlık görüyorlar.
Azerbaycan'da hazırlık dönemi için 500 dolar ödenirken, diğer sınıflarda bölüme göre 700 ile 1.300 dolar arasında ücret ödeniyor. Yalnız tıp fakülteleri için 2 bin dolar ödemek gerekiyor. Öğrenciler barınma sorununu ise üniversitelerin yurtlarında kalarak çözebilecekleri gibi, kendileri de ev tutup kalabiliyorlar. Azerbaycan'da tüm Orta Asya ülkelerinde olduğu gibi ev kiraları çok ucuz.

YÖK Denklik Birimi: 0 312 298 71 55 â€" 0 312 298 70 00

Azerbaycan'daki bazı üniversiteler

• Bakü Devlet Üniversitesi
• Azerbaycan Devlet Medeniyet ve İnce Sanatlar Üniversitesi
• Azerbaycan İnşaat Mühendisleri Üniversitesi
• Azerbaycan Tıp Üniversitesi
• Nahcivan Devlet Üniversitesi
• Özel Çağ Eğitim Kurumları'na bağlı Kafkas Üniversitesi
• Özel Garb Üniversitesi
• Azerbaycan Teknik Üniversitesi

Eğitim Sistemi:

Eğitim sisteminin basamakları şu şekildedir:

- Umum Tahsil (Genel Eğitim):İptidai, Esas eğitim, Lise.

- Meslek İhtisas Eğitimi:Teknik ve Meslek eğitimi, Orta İhtisas eğitimi.

- Yüksekokullar: Üniversiteler, Enstitüler, Harbokulları, Akademiler.

- Yüksek Okul Diploması Aldıktan Sonraki Eğitim: Magistaratura (Yüksek lisans), Doktoratura (Doktora).

Azerbaycan Eğitim Türleri:
Sadece eğitim görenler,
Çalışarak eğitim görenler,
Ailede eğitim görenler,
Serbest eğitim görenler.

Devlet belirli ihtisas dallarında, çalışarak eğitim görmeyi veya eksternat yoluyla sadece sınavlara girerek bir okuldan mezun olmayı yasaklamıştır. (Tıp, mühendislik, vb. dallarda).

Üniversiteler kendi bünyelerinde liseler açabilmektedirler. Bu liseler ihtisas liseleri diye anılmaktadır. Bu liselerde belli bir dalda ihtisas eğitimine ağırlık verilmektedir. Örneğin bir Pedagoji Üniversitesi kendi bünyesinde pedagoji ağırlıklı dersler veren bir lise açabilmektedir.


Orta İhtisas Mektebleri (Meslek Yüksek Okulları)
Bu okullar teknikum ve kolej adıyla anılan lise üstü öğretim veren kurumlardır. Orta düzeyde meslek elamanı yetiştirmeyi amaçlayan bu okullara orta tahsilden sonra gidilebildiği gibi liseden sonrada gidilebilmektedir. Orta tahsilden sonra bu okullara gidenler 4 yıl süreli, liseyi bitirdikten sonra gidenler ise 2 yıl süreli eğitim görmektedirler. Teknikum ve kolejler bağımsız okul olarak açılabildikleri gibi üniversitelere bağlı olarak bunların bünyesinde de açılabilmektedirler.

Yükseköğretim
Yükseköğretim okulları (yükseköğretim kolejleri, enstitüler, konservatuarlar, akademiler, üniversiteler) yüksek ihtisas eğitim programlarını gerçekleştiren eğitim kuruluşlarıdır.

Yükseköğretim kuruluşları uygun kadrolarının oluşmasına, maddi ve teknik imkanlarına, branşlarının özelliklerine göre bir kademeli, iki kademeli ve üç kademeli eğitim verirler. Birinci kademeyi bitirenlere bakalavr (lisans) derecesi verilir. Bakalavr derecesini almış başarılı kişiler sınavla ikinci kademe olan Magistratura (yüksek lisans) eğitimi alırlar. Magistratura derecesi ve ünvanı alanlar yine sınavla üçüncü kademe olan Doktoratura (Doktora) eğitimine geçebilirler.


Azerbaycan'da yükseköğretim kurumları doğrudan tahsil nazırlığına (Eğitim Bakanlığına) bağlıdır. Ali mektepleri (üniversiteler) dünya standartlarına uygun olarak Eğitim Bakanlığınca onaylanmış öğretim programlarını bağımsız bir şekilde uygulayabilirler.

Azerbaycan'da üniversiteye devam eden öğrenciler, üniversiteye belli bir miktar para ödemek zorundadır. Bu miktarı üniversiteler kendileri belirlemektedir. Yabancı uyruklu öğrencilerden bu para ABD doları olarak tahsil edilmektedir. Öğrenci tarafından üniversiteye ödenen paranın % 10'u rektörlük fonuna, % 10'u Cumhurbaşkanlığına, % 20'si tahsil nazırlığına (eğitim bakanlığı), % 60'ı da kayıt yapılan üniversiteye aktarılmaktadır.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Ali mekteplerinde (üniversitelerde) eğitim, Ayan (gündüz) eğitim, akşam eğitimi ve gıyabi eğitimden oluşur. Üniversiteler genellikle Bakü'de toplanmıştır. Bakü Devlet Üniversitesi hariç, üniversiteler belli uzmanlık alanlarına göre kurularak ilgili olduğu uzmanlık alanın adı ile anılırlar (Okutan, 1995: 101).

Güzel Sanat Eğitimi
Azerbaycan eğitim sisteminin içinde ince sanat adı verilen güzel sanatlar eğitimi ayrı bir yer işgal etmektedir. Güzel sanatlar eğitimi mecburi olmamak kaydıyla iptidai eğitimle birlikte başlamaktadır. Öğrenci ilkokula giderken aynı zamanda isterse sanat eğitimi veren okullara da devam edebilmektedir. Sanat eğitimi veren okullarda öğrencinin öğretmeni ile başbaşa çalışma imkanı bulunmaktadır. Okulların fiziki yapısı ve donatımı her türlü çalışmanın gerçekleşmesine olanak sağlayacak özellikleri taşımaktadır. Bu tür okullar 9 yıl eğitim vermektedir. Yetenekli öğrenciler daha sonra bu okulların bir üst kademesi olan ve lise eğitimi yerine geçen okullarda eğitim alabilmektedir. Ağırlıklı sanat eğitimi verilen bu tip okullardan (temayül mektebleri) mezun olan öğrenciler konservatuar veya güzel sanatlar üniversitelerine devam edebilmektedir.